Tipografi Yazıları

Gutenberg'’in ‘değiştirilebilir hurufat’ tekniğini basım ve çoğaltımda kullanmaya başlamasından itibaren ‘tipografi’ terimi yazı, yazım ya da yazmanın yerini almıştır. Terim, bilginin abeceler yoluyla basım ve çoğaltımında bir takım uygulamalar sonucu oluşmuş yazınsal ve işlevsel ilkelere göre yapılan düzenlemeleri teknik anlamda bir ‘zanaat’ olarak niteler. Gutenberg öncesi ‘Yazma Sanatı’ (The Art of Writing) Rönesans’la birlikte artık yerini teknik bir zanaate, ‘tipografi’ye bırakmıştır. Klasik Basımcılığın 500 Yıllık Çağı da denen bu dönem sonucunda, özellikle 20. yüzyılda, sözkonusu terim buna karşın sadece Gutenberg sonrası teknik süreci her ne kadar temelde bu süreci ifade etmekte ise de– tanımlamamakta, insanlığın tarihi boyunca ürettiği iletişim araçları içinde yeralan sadece ‘alphanumeric’ olmasa da abecelerin bütünüyle ele alınışını, onların iletişim ve sanat amaçlı kullanımını da betimlemektedir. Bu, 20. yüzyılın teknik olanaklarının ve yeni ‘Modern’ anlayışının bir sonucudur. İnsanlık, çağlar boyunca kendi yaşamını kolaylaştırmak için yaptıklarının yanısıra– ürettiği bilgiyi korumak amacıyla abeceleri, bu bilgiyi nesillere aktarmak için de kendi ürettiği abeceleri kullanabileceği teknik uygulamaları geliştirmiştir. Çünkü yazı, düşüncenin ve bilginin görünür biçimidir ve zaman içinde bilgiye dönüştürülmüş düşüncenin gücü anlaşılacak ve bilgi –dolayısıyla bilgi aracı olan yazılı ya da basılı kitaplar o oranda önem kazanacaktır.Bilginin ve onun görünür biçimi olan yazının önemi tarih çağları boyunca gitgide artmış, bilginin koruyucusu yazı ve elyazması eserler, fermanlar, duyurular vb. gibi ‘yazılı’ ürünler “Yazının Altın Çağı” denen ilk on beş yüzyıl boyunca gündelik yaşamın gereksinimlerinin dışında bir sanat uğraşısına dönüştürülmüştür. İşte yazma eserlerde gördüğümüz, harflerin sanatsal bir yaklaşımla ele alınarak yapılan düzenlemeler Batı sanatında kaligrafi, Doğu İslam sanatında “Hüsn-ü Hat” yani güzel yazıdır. 

Font Yönetimi Yardımcı Yazılımları ( Alıntıdır )

Dev yazılım kuruluşu Adobe Inc.

Adobe başlangıçta ve süreç içinde bünyesine kattığı şirketlerle masaüstü yayıncılığın en temel yazılım kuruluşlarından biri olmuştur. Günümüzde Original Equipmant manufacturers (OEMs) için yüksek yetenekli baskı dizgeleri, yazılımları ve iş akışı çözümlerinin yanısıra düna çapında baskı genel geçerlerini belirlemektedir. 

Adobe Yazılımları 

John Warnock ile Charles Geschke tarafından 1982’de kurulan Adobe Inc. sayısal basımcılık, yayıncılık, görselleştirme ve iletişim alanlarında yazılım ve uygulama programları üreten, bu alanlarda sayısal teknolojiler geliştiren ve böylelikle farklı ortamlarda uluslararası genelgeçerleri oluşturan dünyanın en büyük yazılım (software) şirketlerinden biridir.

Adobe Font Kütüphanesi

‘Type 1’ ve ‘TrueType’ biçimlemelerine dayalı fontlardan oluşturulan kütüphanede, artık Adobe ile Microsoft’un işbirliği ve katılımıyla geliştirilmiş yeni çapraz-ortam (cross-platform) font biçimlemesi olan ‘OpenType’ fontlar da bulunmaktadır. ‘OpenType’ biçimlemenin iki temel üstünlüğü vardır: Birincisi ortamlar-arası uyumluluktur ki böylelikle aynı font belgesi ile hem PC hem de Mac üzerinde çalışmak mümkündür; ikincisi ise daha zengin çoklu-dil desteği ile gelişmiş tipografik denetimi sağlayan oldukça genişletilmiş yazı ırası takımları ve tasarım özelliklerini destekleme yeteneğidir.

Adobe ve Tipografi 6 ( Alıntıdır )

Adobe'’a karşı yürütülen ve ‘Font Savaşları’ olarak bilinen süreçte Apple ve Microsoft 1990’'larda TrueType’ı, Adobe 1992’'de Type 1’'i korumak amacıyla MultipleMaster font biçimlemesini geliştirmişlerdir. 1996'’da ise gelişen web ortamında çok-dilli kullanıma yönelik olarak Adobe ve Microsoft işbirliği sonucu OpenType teknolojisi geliştirilir. Tüm bu çekişmeler masaüstü yayıncılığın en temel bileşeninin font olduğunu ve bunda Adobe’un öncü rol oynadığını göstermektedir.

Adobe ve Tipografi 5 ( Alıntıdır )

“Adobe’un kurucuları başlangıçta font sayısallaştırmanın tipografi konusunda eğitimi bulunmayan zeki insanlar tarafından yapılabilecek küçük bir sorun olduğunu düşünüyorlardı. Ancak ilk sonuçlar, bu düşüncelerinden derhal uzaklaştırarak, onlara doğru yolu gösterdi.”

Adobe’un kurucularının güvenini kazanan Sumner Stone asıl (original) yazı karakterlerini geliştirmek için tasarımcılardan

ve teknisyenlerden oluşan bir takım kurar.

Aralarında, Autologic’te çalışmakta olan gravür sanatçısı Robert Slimbach ve de Charles Bigelow’un Stanford’da yürüttüğü dizgi programından öğrencisi olan Carol Twombly vardır. Slimbach ve Twombly 1987'’de Adobe’'da serbest sayısallaştırıcılar olarak işe başlarlar ve 1988’de Fred Brady denetiminde ‘Adobe Asılları’ (Adobe Originals) programında bazı güncel yazı karakterlerini tasarlamayı sürdürürler. Adobe, üstelik ‘Adobe Asılları’nı yaratması için dışarıdaki bazı tasarımcıları da görevlendirir. Örneğin bu tasarımcılardan biri, tasarım anlayışı mimari ozasollardaki (blueprint) yazı uygulamaları üzerinde temellendirilmiş bir yazı karakteri olan ‘Tekton’u yaratan David Siegel’dir. Adobe için ‘Adobe Caslon’, ‘Trajan’, ‘Lithos’ ve Robert Slimbach’la birlikte Adobe’un kurumsal yazı karakterlerinden biri olacak olan Myriad’ı da içeren günümüzün önemli ve güncel bazı fontlarını tasarlayan Carol Twombly “daha önce yapılmış olanların türevlerini yapmak yerine, henüz gelişmekte olan bu yeni teknolojik ortam için yeni bir anlayışla fontlar tasarlama” fikrine sahiptir.

Adobe ve Tipografi 4 ( Alıntıdır )

Adobe'un Linotype'’la işbirliği basımcılık ve yayıncılık sektöründe bir hükümet darbesi gibi etki yaratır. PostScript için varoluş temelde fontları etkin olarak sunma olanağındadır. LaserWriter’ın pazara sunulma hazırlıkları aşamasında PostScript’i bir genel geçer yapmak için, Adobe ilk yazıcının temelini oluşturan 13 biçemlik fonttan daha fazlasına gereksinim duymaktadır. O dönem New York’un reklamcılık ve yayıncılık topluluklarının kullandığı yazı karakterlerinin en önemli kaynağı, zaten daha önce bu nedenle kurulmuş olan, International Typeface Corporation’dır.

Kısa adı ITC olan kuruluş kendi döneminin tipografik tasarımında efsane isim olan Herbert Lubalin ve ortağı Aaron Burns tarafından New York’taki yazı tasarımcılarının telif haklarını korumak ve yazı karakterlerini reklam sektörüne lisanslı satmak üzere 1970’de kurulmuştur. ITC, o dönem kendi gelirinin %90’'ını Linotype ve CompuGraphic’in –özgün donanımı bulunan– fotodizgi dizgeleri için yapılan lisanslamalardan elde etmektedir.

Adobe ve Tipografi 3 ( Alıntıdır )

Apple ve Adobe’'un 1983’'de başlayan ortaklığının başarısı sadece Steve Jobs ile John Warnock ve Charles Geschke’nin işbirliğindeki kişisel etkilenmelerden çok daha fazlasına uzanmaktadır. Her şeyden önce Jobs ile Warnock yüksek bir estetik amaca ulaşmak için teknolojik ortamda bilgisayarlaşmanın aşkın ve düzenli olacağına derinden ve gönülden olan inancı paylaşmaktadır.(Resim:1)

John ve Chuck. Günümüzün dev kuruluşlarından Adobe yazılım şirketinin kurucu ortakları ve ‘500 Yıllık Klasik Basımcılık Çağı’nın metal tipografisini tarihin derinliklerine gömecek olan PostScript sayfa tanımlama dilinin geliştirici mühendisleri.

Adobe ve Tipografi 2 ( Alıntıdır )

Adobe yazılımları sayesinde saniyeler içinde yapabildiğimiz tipografik tasarımların başlangıç ve gelişim sürecini araştırınca bu buluşa hayran kalmamak mümkün değil açıkçası öfkeyle beğenmeyerek tekrar tekrar çizerek yaptıpım grafik tasarımların ne kadar değerli bir emek karşılığında ortaya çıktığını bilmek bu programlara karşı daha sevgi dolu ve saygılı olmama neden oldu =)

Vee gelelim Adobe ve Tipografi hikayesine Gutenberg’in buluşu gibi, Warnock ve Geschke’nin ‘PostScript’ teknolojisi de kağıt üzerine abeceleri ve imgeleri basmak için yeni köktenci bir yaklaşım yaratmıştır.”

Adobe ve Tipografi 1 ( Alıntıdır )

“Adobe” gibi, masaüstü yayıncılığın başlangıcı (1986) öncesindeki sancılı geçmiş yıllardan günümüze değin, yazılım alanının bu öncü, önder, yenilikçi ve geliştirmeci kuruluşu ile ‘tipografi’ gibi bir kavramın yanyana bir başlıktaki ilişkisi okura ilk bakışta ilgisiz gibi gelebilir. Üstelik “ne alaka?” dedirtecek kadar şaşırtıcı da olabilir. En azından 1990’ların başından itibaren ününü daha çok görüntü işleme yazılımlarıyla perçinlemiş olan bu şirketin adını tasarımcılar sıklıkla kendi onlarca ürünlerinden sadece biri olan ‘PhotoShop’ yazılımının yanında görmeye alışık olduğu için, bu iki sözcük kendilerince yanyana yadırganabilir. Ancak deyim yerindeyse “kazın ayağının öyle olmadığını” Adobe bilenler bilir.

Grafik Tasarım Hakkında

Grafik Tasarım Nedir ? 

Grafik tasarım bir mesajı iletmek, bir görseli geliştirmek veya bir düşünceyi görselleştirmek için metnin ve görsellerin algılanabilir ve görülebilir bir düzlemde, iki boyutlu veya üç boyutlu olarak organize edilmesini içeren yaratıcı bir süreçtir. Baskı, ekran, hareketli film, animasyon, iç mimari, ambalaj tasarımı gibi birçok ortamda dijital veya dijital olmayacak bir şekilde uygulanabilir. Grafik tasarımında ve grafik sanatlarda, görsel sanatların temel ilkeleri olan hizalama, denge, karşıtlık, vurgulama, hareket, görüntü, oran, yakınlık, tekrarlama, ritm, ve birlik geçerlidir.

Grafiker Almanca Graphiker kelimesinin karşılığı, Grafik Tasarımcı ise İngilizce Graphic Designer kelimesinin karşılığı olup aynı manaya gelmektedir. Grafiker veya Grafik tasarımcı unvanına sahip olabilmek için eğitimden geçmek gerekmektedir.

İnternet üzerinden yapılan grafik tasarım yarışmaları kullanıcıları hem bu sanata teşvik etmekte hem de çalışmalarını ödüllendirmektedir.

Grafik ve tasarımın tarihi, MÖ 14,000'lerde yapılmış mağara resimlerine ve İÖ 4.yy'da yazının başlamasına dayandırılabilir. Sonraları daha çok el yazması dini içerikli kitaplar ilk yayınlar olacaktır. Johann Gutenberg'in Avrupa'da 1450'lerde hareketli matbaa'yı icadı ıle kitaplar yaygınlaşmaya başlamıştır. O dönemlerde entelektüel düşünce, din etrafında olduğundan ilk basılıp dağıtılmaya başlanan kitaplar dinsel kitaplardır. Basılı yayınlar için harf ve metin dizimi erken dönem grafik tasarım pratikleridir.